İki büyük inancın ruhani liderleri olan Roma Katolik Kilisesi ve Şii İslam arasında gerçekleşen ilk zirve, uzun müzakerelerle dakikalarca sahnelendi.

Papa Francis ile Büyük Ayetullah Ali Sistani arasında 6 Mart Cumartesi günü yaşanan karşılaşma, papanın seleflerinin gözünden kaçan on yıllardı. Planlamacılardan biri “Necef, Vatikan’ın işini kolaylaştırmadı” dedi.

Bu dönüm noktası olayı, dinler arası diyalog için anlamlı bir atılımın habercisi olmayabilir. Ancak Papayı, Mısır’daki Sünni İslam’ın büyük imamı el-Azar Ahmed el-Tayeb ile imzaladığı gibi, insan kardeşliğini taahhüt eden ortak imzalı bir belge umudundan vazgeçmeye ikna etmek yeterince önemliydi. Gelmeden önce ona tam olarak ne bekleyeceği söylendi: “Hazretleri, tüm insanlık için sözlü bir barış ve sevgi mesajı verecektir.”

Ancak Necef’teki sessiz karşılaşmadan jeopolitik sarsıntılar gürlemeye başlayabilir. Basit bir saygı alışverişinde, dünyayı gezen 84 yaşındaki Francis, münzevi büyük Ayetullah’ın mütevazı dairesine girmeden önce 30 metrelik dar bir sokakta yürüyerek yürüdü ve ayakkabılarını çıkardı. Nadiren ziyaretçi kabul eden 90 yaşındaki Sistani, kapıda papazı selamlamak için kalkıp ayakta durarak ve onu oturmaya davet ederek bir istisna yaptı.

Papa’ya çay ikram edildi. Hediyeler değiş tokuş edildi. Tercümanlar dışında 40 dakikalık baş başa görüşme oldu.

Büyük Ayetullah’ın mütevazı, münzevi yaşam tarzı, Vatikan’ın zengin süslemelerine çarpıcı bir zıtlık içinde, Şii dünyasının önde gelen ruhani lideri olarak sahip olduğu muazzam prestij ve otoriteyi yalanlıyor. İran sisteminde olduğu gibi, yüksek lider Ayetullah Ali Hamaney yönetiminde olduğu gibi, hükümette görev yapan Şii din adamlarına karşı vaaz vermesine rağmen, Sistani yine de Irak’ın çoğunluk Şii toplumuna rehberlik etmek için kilit anlarda ağırlık verdi.

Bir fetva, ABD’nin 2003 işgalinden sonra ülkenin ilk gerçek seçiminde üyelerini sandık başına gönderdi; Bir diğeri, insanlarını İslam Devleti ile savaşmaya çağırdı ve daha sonra İran Generali Kasım Süleymani tarafından manipüle edilen Şii milislerin saflarını artırdı.

Sistani, kamuoyuna görünmüyor, nadiren yabancı saygınlar alıyor, ancak dünya çapında bir din alimi ve İran’ın Kum seminerlerinin rekabet ettiği Necef seminerlerinin önde gelen ışığı olarak dünya çapında saygı görüyor. Ne Tahran ne de Kum, papanın Necef’e yaptığı ziyaret hakkında pek bir şey söylememiş olsa da, bazı burunlarını eklemden çıkardığı açıkça görülüyor. Papa, bu toplantı için Sistani’yi seçerek, onu dolaylı olarak İran’ın en büyük lideri Hamaney’e karşı Şii İslam’ın baş muhatabı olarak tanıdı.

Francis’in dört Şii tapınak şehrine ev sahipliği yapan Irak’a ilk ziyareti, sayıları 1,5 milyondan az olan Hıristiyan cemaatinin acı çekmediği on yıllardır süren iç savaş ve terörizm kurbanlarını “teselli etme ve cesaretlendirme” misyonu olarak tanımlandı. 2003’ten bugün 300.000’e. Büyük Ayetullah ile konuşurken güvenlik konusunu gündeme getirdi.

Irak Kültür Bakanı Hassan Nadhem, ziyaret öncesinde gazetecilere verdiği demeçte, “Papanın Necef ziyaretini, ülkemizde güvenlik ve barışı teşvik etmeye yönelik İslami-Hristiyan geleneğinde şiddet ve hoşgörüsüzlüğe yönelik eğilimlere karşı küresel bir hareketin sonucu olarak görüyorum.” Dedi.

Irak hükümeti, Tahran’ın desteklediği Şii milislerin, Tahran’ın papanın ziyaretinden duyduğu hoşnutsuzluğun bir işareti olarak, Amerikan hedeflerine hedefledikleri roketleri Bağdat’ta veya başka bir yerde çevirmesinden korkuyor.

Sistani’nin basın açıklamaları Şii ve Sünniler arasındaki uzlaşmayı ve etnik barışı destekledi. Ancak Tahran, geniş İslami diyaloğa ve diğer dinlerle inanç arasında köprü kurmaya karşı çıkıyor. İslam Cumhuriyeti için Hıristiyanlık sapkınlıktır. Oradaki Hristiyanlar, Yahudiler ve diğer inançlar ayrımcılığa ve sosyal ayrımcılığa maruz kalıyor. Din değiştirme ölümle cezalandırılır.

Dinler arası diyalog, bu nedenle, çoğunluk Sünni inancıyla etkileşim bile Müslüman içi ekümenizmden ziyade silahlı çatışmayla işaretlendiğinde, İran devrimci cumhuriyetinden teolojik ve politik olarak çok uzaktır.

Whatsapp Hattı >>
Yardıma mı ihtiyacınız var?
BİZİM MEYDAN | Canlı Destek
Merhaba,
Size nasıl yardımcı olabiliriz?